نورسلطان نظربایف، رئیس‌جمهوری 74 ساله قزاقستان كه ظهر دیروز برای انجام سفری دو روزه وارد تهران شد، در مجموعه تاریخی- فرهنگی سعدآباد مورد استقبال رسمی حسن روحانی رئیس‌جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت. این سومین سفر نظربایف به ایران از آغاز دولت یازدهم است، او پیش از این برای مراسم تحلیف روحانی در مرداد 92 و افتتاح راه‌آهن سه‌جانبه ایران- ترکمنستان-قزاقستان در آذرماه 93 نیز به تهران سفر کرده بود. علاوه بر برگزاری همایش اقتصادی ایران و قزاقستان كه همزمان با این سفر برگزار می‌شود، 66 سند همكاری بین بخش‌های خصوصی و دولتی دو كشور در زمینه‌های مختلف اقتصادی، مهندسی و گردشگری به امضا رسید. در این مراسم روحانی و نظربایف پس از مراسم استقبال رسمی وارد مذاكرات دوجانبه شدند. سپس مذاكرات هیات‌های عالی‌رتبه دو كشور برگزار شد. فعالان اقتصادی بخش‌های دولتی و خصوصی دو كشور روز یكشنبه بیش از 44 یادداشت تفاهم همكاری را به ارزش نزدیك به یك میلیارد دلار امضا كردند. كارشناسان انتظار دارند دور تازه‌ای در روابط تهران و آستانه آغاز و روابط دو كشور مستحكم‌تر شود. قزاقستان در بین كشورهای آسیای میانه، بزرگ‌ترین قدرت اقتصادی و سیاسی است، در عین حال ایران هم بیشترین مبادلات اقتصادی، تجاری و سیاسی را در این منطقه با این كشور دارد.


 

در همین ارتباط، رئیس‌جمهوری ایران با اشاره به برگزاری اجلاس سازمان همكاری كشورهای اسلامی در استانبول گفت: «ایران و قزاقستان هم نظرند كه باید صدای وحدت و همكاری دنیای اسلام به گوش جهانیان برسد.» به گزارش «ایرنا» حسن روحانی با بیان اینکه، از 25 سال پیش كه استقلال قزاقستان در سال 1991 اعلام شد تا امروز همواره روابط دو كشور رو به توسعه و گسترش بوده است، افزود: «برای ما قزاقستان كشوری دوست و همسایه و حائز اهمیت است.» رئیس‌جمهوری ابراز کرد: «دولت قزاقستان در دوران تحریم و مذاكرات هسته‌ای همواره به‌عنوان یار ایران بود و دو دور مذاكرات در قزاقستان ترتیب داده شد و در دوران اجرای برجام قزاقستان با ارسال 60 تن كیك زرد كمك خوبی را در اجرای برجام صورت داد.» روحانی گفت: «در این سفر مجموعا 66 سند تفاهم همكاری بین دو كشور اعم از بخش خصوصی و دولتی به امضا رسید كه تحول و نقطه عطفی در روابط دو كشور محسوب می‌شود.» او اضافه كرد: «با شروع همكاری‌های بانك‌های مركزی دو كشور امكان تبادل بانكی و تسهیل در روادید برای بازرگانان ایرانی برای رفت‌و‌آمد در قزاقستان مهیا خواهد شد و حمایت دو دولت از بخش خصوصی قدم‌های مهمی در توسعه اقتصادی دو كشور خواهد بود.» رئیس‌جمهوری با بیان اینکه در زمینه مسائل منطقه‌ای نیز میان دو كشور اتفاق نظر وجود دارد، تاکید كرد: «موضوع افراطی‌گری و اختلاف بین فرق، مذاهب و تروریسم سه خطر عمده‌ای است كه جهان اسلام را تهدید می‌كند و باید برای ایجاد ثبات در افغانستان، عراق، سوریه و پایان جنگ در یمن راه‌حل‌های سیاسی مورد توجه قرار گیرد كه در این مذاكرات مورد بحث و تبادل‌نظر قرار گرفت.» حسن روحانی همچنین در نشست هیات‌های عالی‌رتبه دو کشور با اشاره به اینکه مذاکرات روسای جمهور دو کشور، در زمینه مسائل مورد علاقه موجب گسترش روابط شده است، گفت: «این سفر نقطه عطفی در ارتقای سطح روابط و گسترش رایزنی‌های دو کشور خواهد بود.» رئیس‌جمهوری با اشاره به اهمیت دریای خزر، بر هماهنگی و تلاش دو کشور در زمینه محیط‌زیست، حمل‌ونقل، کشتیرانی و رژیم حقوقی آن تاکید کرد.

نورسلطان نظربایف رئیس‌جمهوری قزاقستان نیز در این نشست با تقدیر از میهمان‌نوازی جمهوری اسلامی ایران، حل‌وفصل موضوع هسته‌ای را دستاوردی بزرگ برای جمهوری اسلامی ایران دانست و افزود: «این اتفاق یک پیروزی بزرگ دیپلماتیک برای ملت ایران بود و موجب ارتقا جایگاه این کشور در منطقه و جهان شد.» رئیس‌جمهوری قزاقستان، سفر روحانی به آستانه در سال ۲۰۱۴ را بسیار مثبت و دارای نتایج ارزنده ارزیابی و ابراز امیدواری کرد که رایزنی‌های روسای جمهور و مسوولان دو کشور بتواند به ارتقای سطح روابط و تحکیم مناسبات همه‌جانبه ایران و قزاقستان کمک کند. نظربایف همچنین با تاکید بر لزوم همکاری ایران و قزاقستان در راستای حل‌وفصل مسائل منطقه‌ای، مبارزه با تروریسم و حفظ وحدت در جهان اسلام گفت: «ما باید از ایجاد اختلاف میان کشورهای اسلامی جلوگیری کنیم و اجازه ندهیم دشمنان، اسلام و تروریسم را در کنار هم به جهان معرفی کنند و ایران به‌عنوان یک کشور بزرگ با تمدنی کهن می‌تواند نقشی تاثیرگذار در این راستا داشته باشد.» او با اعلام حمایت قزاقستان از عضویت ایران در سازمان همکاری‌های شانگهای و اتحادیه اوراسیا، اظهار امیدواری کرد که در اجلاس آینده سران کشورهای حاشیه دریای خزر، شاهد نتایج مثبت و ارزنده‌ای در راستای منافع کشورهای ساحلی خزر باشیم.

امضای 9 سند همكاری بین دو کشور

از سوی دیگر 9 یادداشت تفاهم و موافقت‌نامه همكاری با حضور حسن روحانی و نورسلطان نظربایف، رئیسان جمهوری ایران و قزاقستان در مجموعه تاریخی فرهنگی سعدآباد به امضا رسید. پس از مذاكرات دوجانبه ایران و قزاقستان، موافقت‌نامه انتقال محكومان به حبس، موافقت‌نامه همكاری در زمینه حفظ نباتات و قرنطینه گیاهی و یادداشت تفاهم همكاری در حوزه همكاری‌های فناورانه به امضا رسید. از دیگر اسناد امضا شده بین ایران و قزاقستان می‌توان به پروتكل توسعه همكاری‌های اقتصادی در زمینه‌های صنعت، تجارت و سرمایه‌گذاری، برنامه بلندمدت همكاری حمل‌ونقل و تزانزیت در مسیر جاده ابریشم و یادداشت تفاهم همكاری بین بانك مركزی جمهوری اسلامی ایران و بانك ملی جمهوری قزاقستان اشاره كرد.

یادداشت تفاهم همكاری راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران و شركت ملی راه‌آهن جمهوری قزاقستان، پروتكل همكاری بین شركت خطوط كشتیرانی جمهوری اسلامی ایران و شركت ملی جی‌اس‌سی راه‌آهن قزاقستان و یادداشت تفاهم همكاری صندوق توسعه ملی جمهوری اسلامی ایران و شركت مادر تخصصی ملی بایترك قزاقستان از دیگر اسنادی است كه بین دو كشور امضا شد. از دیگر تحولات مهم در بخش اقتصادی دو كشور می‌توان به تكمیل راه‌آهن سه‌جانبه، افتتاح سیلوی مشترك دو كشور در بندر امیرآباد در خرداد 89، افتتاح پرواز خط مستقیم میان دو كشور از خرداد 89، برگزاری اولین نشست شورای بازرگانی دو كشور، برگزاری سه دوره نشست كارگروه تجاری دو كشور و آغاز به‌كار مركز تجاری ایران در شهر چیمكنت در استان قزاقستان جنوبی اشاره كرد. راه‌اندازی مجدد سوآپ نفت نیز از دیگر توافقاتی است كه در حال پیگیری است.